Thuận lợi: Thị trường bước vào kỷ nguyên công nhận và chuẩn hóa

Khác với giai đoạn "tranh tối tranh sáng" trước năm 2025, thị trường hiện nay đang được vận hành trên những đường ray pháp lý rõ ràng, tạo ra những cơ hội chưa từng có cho những nhà đầu tư chân chính:

Thứ nhất, vị thế pháp lý đã được xác lập. Lần đầu tiên, tài sản số và tài sản mã hóa được định nghĩa rõ ràng trong luật là tài sản được bảo vệ bởi pháp luật dân sự, chấm dứt những tranh cãi về tính sở hữu, mang lại sự an tâm tuyệt đối cho nhà đầu tư khi nắm giữ tài sản.

Thứ hai, sân chơi đã được chuẩn hóa. Với việc Chính phủ ban hành Nghị quyết thí điểm thị trường tài sản mã hóa, chúng ta đã có cơ chế để các Tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP) hoạt động dưới sự cấp phép và giám sát chặt chẽ của Bộ Tài chính. Dòng vốn từ các định chế tài chính truyền thống như Ngân hàng, Quỹ đầu tư đã bắt đầu có cơ sở để chảy vào thị trường thông qua các cổng giao dịch được cấp phép, tạo ra thanh khoản bền vững và sạch.

Thứ ba, hạ tầng Blockchain quốc gia đã hình thành. Thực hiện Chiến lược Blockchain Quốc gia, hạ tầng số của Việt Nam đã bước đầu hoàn thiện, đảm bảo an toàn dữ liệu và chủ quyền số. Điều này tạo tiền đề cho xu hướng RWA phát triển mạnh mẽ, cho phép nhà đầu tư tiếp cận các tài sản giá trị thực như bất động sản hay chứng chỉ quỹ trên nền tảng blockchain một cách hợp pháp.

Ông Nguyễn Minh Tuấn - Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Đầu tư Tài sản số Việt Nam (VIDA).

Thách thức: Ánh sáng pháp lý và truy vết quá khứ

Song song với cơ hội, khung pháp lý mới cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn đối với thị trường. Khi “ánh sáng pháp lý” được bật lên, giai đoạn vận hành trong vùng xám gần như đã khép lại.

Thực tế thời gian qua cho thấy không tồn tại “vùng cấm” đối với các hành vi sai phạm. Nhiều vụ việc liên quan đến huy động vốn mập mờ, thao túng thị trường, kể cả những trường hợp gắn với các cá nhân có ảnh hưởng trong giới kinh doanh và công nghệ, đã và đang bị xử lý nghiêm. Đây là thông điệp rõ ràng rằng mọi hành vi lợi dụng danh tiếng để trục lợi, nếu vi phạm pháp luật, đều phải chịu trách nhiệm.

Đáng chú ý, theo quy định của Nghị quyết thí điểm, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải lưu trữ dữ liệu giao dịch, thông tin định danh và địa chỉ IP tối thiểu 10 năm. Điều này đồng nghĩa với việc các hành vi gian lận, rửa tiền hay lừa đảo trong quá khứ đều để lại “dấu chân số” và có thể bị truy cứu, xử lý hồi tố.

Luật Công nghiệp công nghệ số cũng đã luật hóa rõ các hành vi bị nghiêm cấm, đặc biệt là việc lợi dụng công nghệ số để xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Những mô hình Ponzi, “bánh vẽ” hay dự án núp bóng Blockchain vì mục đích lừa đảo sẽ không còn dư địa tồn tại.

Vai trò của VIDA: Cầu nối tri thức và chính sách

Trong bối cảnh mới, VIDA xác định vai trò là cánh tay nối dài của VBA, tập trung vào ba trụ cột: giáo dục - kết nối - đối thoại chính sách. Thông qua các hoạt động chuyên môn, VIDA hỗ trợ nhà đầu tư tiếp cận kiến thức chuẩn hóa, kết nối với các đơn vị tuân thủ pháp luật và đóng góp ý kiến xây dựng chính sách trong quá trình hoàn thiện các văn bản hướng dẫn luật.

Để thích ứng với chu kỳ phát triển mới, nhà đầu tư cần đặt yếu tố tuân thủ lên hàng đầu: chỉ giao dịch trên các nền tảng được cấp phép hoặc nằm trong diện thí điểm; không sử dụng tài sản mã hóa làm phương tiện thanh toán cho hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng.

Bên cạnh đó, việc rà soát lại danh mục đầu tư, đặc biệt với các dự án có dấu hiệu thiếu minh bạch hoặc liên quan đến các cá nhân đang bị điều tra, là cần thiết để bảo vệ quyền lợi chính đáng.  Nhà đầu tư cũng cần tránh tâm lý bảo kê, không tin vào bất kỳ cam kết nào cho rằng có thể đứng ngoài hoặc đứng trên pháp luật.

Trong bối cảnh mới, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế vừa là trách nhiệm công dân, vừa là cơ sở pháp lý quan trọng để khẳng định tính hợp pháp của tài sản và vị thế của nhà đầu tư.

Năm 2026 mở ra một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên mà công nghệ chuỗi khối và tài sản số không còn là tiềm năng mơ hồ mà đã trở thành một phần của hạ tầng công nghiệp công nghệ số quốc gia.

Cơ hội lớn lao chỉ dành cho những người có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kiến thức và tuân thủ kỷ luật. VBA và VIDA sẽ luôn đồng hành, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và dẫn dắt cộng đồng nhà đầu tư Việt Nam vươn mình mạnh mẽ, đóng góp vào sự thịnh vượng chung của đất nước.